રાખ (Wood Ash) લાકડાની રાખમાં કેલ્શિયમ અને કાર્બોનેટનો સારો સ્ત્રોત હોય છે. તે માટીની એસિડિટી ઘટાડે છે અને છોડને મજબૂતી આપે છે ત્યારે ધ્યાન રાખો કે એક કુંડા દીઠ મુઠીભર રાખનો જ ઉપયોગ કરવો, વધુ પડતી રાખ જમીનનો pH બગાડી શકે છે.

હવાની અવરજવર માટે કાણાં હોય તેવું કન્ટેનર અથવા કાણા પાડેલો પીવીસી 8 ઇંચ થી મોટી પાઇપ લો અથવા પ્લાસ્ટિક ડોલમાં કાણાં પાડો .

લીલો કચરો (નાઈટ્રોજન સ્ત્રોત): શાકભાજી અને ફળોની છાલ, વપરાયેલી ચાની ભૂકી, લીલા પાન.

સૂકો કચરો (કાર્બન સ્ત્રોત): સૂકા પાંદડા, પૂંઠાના નાના નાના ટુકડા (Cardboard), છાપાના ટુકડા અથવા લાકડાનો વેર.

પ્રથમ પડ (Base layer): પાત્રના તળિયે ૨-૩ ઇંચ સૂકા પાંદડા અથવા પૂંઠાના ટુકડા પાથરો. આ વધારાનું પાણી શોષી લેશે અને હવાની અવરજવર જાળવશે.

બીજું પડ (Green layer): તેની ઉપર રસોડાનો લીલો કચરો (શાકભાજીની છાલ વગેરે) નાખો.

ત્રીજું પડ (Brown layer): ફરીથી સૂકો કચરો , કોકોપીટ અથવા માટીનું પાતળું પડ નાખો.

પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવા (Starter): થોડી ખાટી છાશ, ગોળનું પાણી અથવા જૂનું તૈયાર ખાતર ઉપર છાંટો. આનાથી સૂક્ષ્મજીવો (Microbes) ઝડપથી સક્રિય થશે. વધુ વિગત માટે 9825229966 ઉપર microbes લખી વોટ્સએપ કરો.

જ્યાં સુધી પાત્ર ભરાઈ ન જાય ત્યાં સુધી ગ્રીન પછી બ્રાઉન તેમ પડ કરતા રહો.

ભેજ જાળવો: હવા આપો (Aeration): અઠવાડિયે એકવાર મિશ્રણને ઉપર-નીચે કરો. ઓક્સિજન મળવાથી કચરો ઝડપથી સડશે અને ગંધ નહીં આવે. જો દુર્ગંધ આવે, તો તેનો અર્થ છે કે તેમાં હવા ઓછી છે અથવા લીલો કચરો વધી ગયો છે. થોડા સૂકા પાન ઉમેરવાથી ગંધ દૂર થઈ જશે.

કચરો સંપૂર્ણપણે કાળો અને માટી જેવો ભરભરો થઈ જશે. તેમાંથી માટી જેવી સુગંધ આવશે. આ તમારું 'બ્લેક ગોલ્ડ' તૈયાર છે!

યાદ રાખો કિચન વેસ્ટમાંથી ખાતર બનાવવામાં રાંધેલો ખોરાક,ડેરી પ્રોડક્ટ્સ (દૂધ, પનીર) માંસ કે હાડકાં, પ્લાસ્ટિક કે કાચ વાપરવાના નથી. 

1. શ્રેષ્ઠ સ્થાન પસંદ કરો: જ્યાં પૂરતો તડકો અને હવા આવતી હોય તેવી જગ્યા પસંદ કરો.

2. શું રોપવું તે નક્કી કરો: તમારી પસંદગી અને ઋતુ મુજબ શાકભાજી કે ફળ પસંદ કરો.

3. કન્ટેનર તૈયાર કરો: પસંદ કરેલા છોડ મુજબ ગ્રોબેગ - કુંડામાં ડ્રેનેજ હોલ (કાણાં) તપાસો.

4. માટી ભરો: ગ્રોબેગ કુંડાને યોગ્ય પોટિંગ મિક્સથી ભરો (ઉપરથી ૧-૨ ઇંચ જગ્યા ખાલી રાખો).

5. સાચી રીતે વાવેતર કરો: બીજ કેટલી ઊંડાઈએ વાવવું અને એક છોડથી બીજા વચ્ચે કેટલું અંતર રાખવું તેની સમજ.

6. યોગ્ય રીતે પાણી આપો: છોડના મૂળ સુધી પાણી પહોંચે તે રીતે અને માટીના ભેજ મુજબ પાણી આપો.

7. ખાતર આપો (Feeding): છોડના વિકાસ માટે સમયાંતરે જૈવિક પ્રવાહી કે ઘન ખાતર આપો.

8. રોજિંદી સંભાળ: પીળા પાન દૂર કરવા અને છોડની સ્થિતિ તપાસવી.

9. યોગ્ય સમયે લણણી: ફળ કે શાકભાજી બહુ પાકી જાય તે પહેલાં તેને તોડી લેવા

૧. યોગ્ય છોડ, યોગ્ય પાત્ર (Right Plant, Right Pot): દરેક છોડને તેના મૂળના વિકાસ માટે અમુક ચોક્કસ જગ્યાની જરૂર હોય છે. મોટા છોડને મોટું કુંડું અને નાના છોડને નાનું કુંડું..

૨. ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી પોટિંગ માટીનો ઉપયોગ કરો (Use High-Quality Potting Soil): સીધી જમીન પરની માટીનો ઉપયોગ ટાળો. કુંડા માટે ખાસ બનાવેલી હળવી અને પોચી 'પોટિંગ મિક્સ' માટી વાપરો જેથી હવા અને પાણીની અવરજવર સારી રહે.

૩. પૂરતો સૂર્યપ્રકાશ પૂરો પાડો (Provide Adequate Sunlight): મોટાભાગના શાકભાજીને દિવસના ઓછામાં ઓછા ૬ થી ૮ કલાક સીધા સૂર્યપ્રકાશની જરૂર હોય છે. તમારા કુંડાને એવી જગ્યાએ રાખો જ્યાં પૂરતો તડકો મળે.

૪. નિયમિતપણે પાણી આપો (Water Consistently): કુંડામાં રહેલી માટી જમીન કરતા વહેલી સુકાઈ જાય છે. માટીના ભેજને તપાસીને જરૂર મુજબ નિયમિત પાણી આપો, જેથી છોડ સુકાઈ ન જાય.

૫. નિયમિત ખાતર આપો (Fertilize Regularly): પાણી આપતી વખતે પોષક તત્વો કુંડામાંથી બહાર નીકળી જતા હોય છે. તેથી છોડના સારા વિકાસ માટે દર થોડા અઠવાડિયે જૈવિક ખાતર આપતા રહો.ફળદ્રુપ વર્મીકમ્પોસ્ટ માટે પટેલ એગ્રો 9825229966

૬. પાણીના નિકાલની યોગ્ય વ્યવસ્થા (Good Drainage ): કુંડાના તળિયે કાણાં હોવા ખૂબ જરૂરી છે. જો વધારાનું પાણી બહાર નહીં નીકળે, તો છોડના મૂળ સડી જશે.

૭. નાની શરૂઆત કરો (Start Small): શરૂઆતમાં માત્ર ૨ થી ૩ કુંડાથી શરૂઆત કરો. એકવાર તમને તેનો અનુભવ થઈ જાય, પછી તમે બગીચો મોટો કરી શકો છો.

૮. દરરોજ તમારા છોડનું નિરીક્ષણ કરો (Observe Your Plants Daily): રોજ છોડને જોવાથી તમને તેના પર આવતી જીવાત કે રોગની વહેલી ખબર પડશે અને તમે તેને તરત અટકાવી શકશો.

૯. વારંવાર લણણી કરો (Harvest Often): જેમ જેમ ફળ કે પાન તૈયાર થાય તેમ તેને ઉતારતા રહો. આનાથી છોડને નવા ફળ અને પાન પેદા કરવા માટે પ્રોત્સાહન મળશે.

૧૦. શીખતા રહો (Keep Learning): દરેક સીઝન નવું શીખવે છે. કયો છોડ સારો થયો અને કયો નહીં, તેનું ધ્યાન રાખો અને આગામી સમય માટે સુધારો કરો.

RKGC સાથે જોડાયેલા રહો , વધુ વિગત માટે 9825229766

કિચન ગાર્ડનિંગ માત્ર મિનિમમ જરૂરી સાધનો (Tools) વસાવો : 

• Hand Trowel: માટી ખોદવા અને છોડ રોપવા માટે નાનકડું ટૂલ 

• Pruning Shears: ડાળીઓ કાપવા માટે સિકેટર 

• Watering Can: છોડને હળવેથી પાણી આપવા માટેનો ઝારો.

લીફી પ્લાન્ટ્સ માટે ખાસ સંભાળની ટિપ્સ ( Tips)

• સૂર્યપ્રકાશ: દિવસના ૪ થી ૫ કલાકનો તડકો પણ આ છોડ માટે પૂરતો છે. બહુ સખત તડકામાં પાન કરમાઈ જાય છે, તેથી થોડી છાયાવાળી જગ્યા પણ ચાલે.

• પાણી: માટી હંમેશા ભેજવાળી (Moist) હોવી જોઈએ, પણ ચીકણી કે પાણી ભરાયેલી નહીં. સ્પ્રે બોટલથી પાણી આપવું શ્રેષ્ઠ છે જેથી નાના છોડ નમી ન પડે.

• ખાતર: દર ૧૫ દિવસે પ્રવાહી ખાતર (જેમ કે સીવીડ લિક્વિડ અથવા છાશનું દ્રાવણ) આપવાથી પાંદડા વધુ લીલાછમ અને મોટા થશે. વધુ વિગત અને બીજ માટે પટેલ એગ્રો ભૂતખાના ચોક , 9825229766

જેમ કે પાલક, મેથી, તાંદળજો, લેટીસ કન્ટેનર ગાર્ડનિંગ માટે સૌથી સરળ અને શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. 

૧. સૌથી લોકપ્રિય લીફી પ્લાન્ટ્સ

• પાલક (Spinach): પોષક તત્વોથી ભરપૂર અને ઉગાડવામાં સરળ.

• મેથી (Fenugreek): ખૂબ જ ઝડપથી (૬-૭ દિવસમાં) ઉગી નીકળે છે.

• લેટીસ (Lettuce): સલાડ માટે ઉત્તમ, તેને ઓછો તડકો હોય તો પણ ચાલે છે.

• કોથમીર (coriander ): રસોડામાં રોજિંદો ઉપયોગ.

• આ એક્ઝોટિક બીજ માટે સંપર્ક કરજો પટેલ એગ્રો ભૂતખાના ચોક 9825229766

લીફી પ્લાન્ટ્સ માટે કુંડાની પસંદગી (Container Selection)

લીફી પ્લાન્ટ્સના મૂળ બહુ ઊંડા જતા નથી, તેથી તમારે ખૂબ ઊંડા કુંડાની જરૂર નથી.

• ઊંડાઈ: ૬ થી ૮ ઇંચ ઊંડાઈ પૂરતી છે.

• પહોળાઈ: કુંડું જેટલું પહોળું હશે, તેટલા વધુ પાંદડાવાળા શાકભાજી ઉગાડી શકાશે. ટેરેસ માટે 'ટ્રે' (Tray) અથવા ‘લંબચોરસ ગ્રો બેગ્સ' શ્રેષ્ઠ છે. વધુ વિગત માટે વોટ્સએપ કરો 9825229966

લીફી પ્લાન્ટ્સ (Leafy Plants) એટલે કે પાંદડા - સેલડ

લીફી પ્લાન્ટ્સ માટે માટી અને વાવેતર (Soil & Sowing)

• માટી: લીફી પ્લાન્ટ્સને નાઈટ્રોજનયુક્ત માટી ગમે છે. અગાઉ જણાવ્યા મુજબ ૧ ભાગ માટી + ૧ ભાગ ખાતર + ૧ ભાગ કોકોપીટનું મિશ્રણ વાપરો.

• વાવેતર: બીજને માટી ઉપર છાંટી દો (Broadcasting) અને પછી તેના પર માટીનું પાતળું પડ ઢાંકી દો. બીજ બહુ ઊંડા ન નાખવા. લીફી પ્લાન્ટ નું વાવેતર ઘાટું કરો . એક્ઝોટિક બીજ માટે પટેલ એગ્રો 9825229766

• ફિંગર ટેસ્ટ (Finger Test): તમારી આંગળી માટીમાં ૧ ઇંચ જેટલી ડુબાડો. જો માટી કોરી લાગે, તો જ પાણી આપો.

• ડ્રેનેજ: ખાતરી કરો કે કુંડાના તળિયેથી વધારાનું પાણી બહાર નીકળી જાય છે.

મોટાભાગના માટી NPK રેશિયો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

તમે શું ઉગાડી રહ્યા છો ?તેના આધારે,

તમારે આ પ્રમાણને સમાયોજિત કરવાની જરૂર પડશે:

નાઈટ્રોજન (N): છોડના વાનસ્પતિક વિકાસ માટે 

ફોસ્ફરસ (P): છોડના મજબૂત મૂળ અને ફૂલો માટે.

પોટેશિયમ (K): છોડના એકંદર સ્વાસ્થ્ય અને ફળની ગુણવત્તા માટે 

આ ઉપરાંત છોડને વિવિધ સૂક્ષ્મ તત્તવોની જરૂર હોય છે . કાયા છોડને કઈ અવસ્થાએ ક્યુ પોષણ આપવું જોઈએ ? વધુ વિગત માટે 9825229766 અથવા 9825229966 ઉપર વોટ્સએપ કરો

વજન વહન કરવાની ક્ષમતા (Load Bearing Capacity):

અગાશી પર ભીની માટી અને કુંડાનું વજન વધે છે, તેથી સ્લેબ મજબૂત હોવો જોઈએ.

વોટરપ્રૂફિંગ (Waterproofing):

અગાશીમાં ભેજ ન ઉતરે તે માટે ફ્લોરિંગ પર વોટરપ્રૂફ કોટિંગ અથવા પ્લાસ્ટિક શીટ પાથરવી જરૂરી છે.

તડકાનું નિરીક્ષણ (sun light ):

દિવસના કયા ભાગમાં કેટલો તડકો આવે છે તેની નોંધ લેવી.

૧. ટામેટા (Tomatoes)

ટામેટા કન્ટેનર ગાર્ડનિંગ ગ્રોબેગ માટે સૌથી લોકપ્રિય છે.

• કુંડાનું કદ: ઓછામાં ઓછું ૧૨ થી ૧૫ ઇંચ ઊંડું કુંડું.

• સૂર્યપ્રકાશ: ૬ થી ૮ કલાક સીધો તડકો.

• ખાસ સૂચના: ટામેટાના છોડને ટેકો આપવા માટે લાકડી અથવા 'કેજ' (Cages) નો ઉપયોગ કરો. પાણી હંમેશા છોડના મૂળમાં આપો, પાન પર નહીં, જેથી ફૂગ ન લાગે.

૨. મરચાં (chili ) 

મરચાં ગરમીમાં ખૂબ સારા થાય છે અને દેખાવમાં પણ સુંદર લાગે છે.

• કુંડાનું કદ: ૮ થી ૧૨ ઇંચનું કુંડું.

• સૂર્યપ્રકાશ: ગરમ વાતાવરણ અને પૂરતો તડકો.

• ખાસ સૂચના: મરચાંના છોડને માટીમાં ભેજ ગમે છે, પણ પાણી ભરાઈ રહેવું જોઈએ નહીં. વધુ પડતું ખાતર નાખવાથી પાન વધશે પણ મરચાં ઓછા આવશે, એટલે માપમાં ખાતર આપવું.

૩. કોથમીર (Coriander)

કોથમીર રસોડામાં સૌથી વધુ વપરાતી ઔષધિ (Herb) છે.

• કુંડાનું કદ: ૬ થી ૮ ઇંચ ઊંડું પણ પહોળું કુંડું.

• સૂર્યપ્રકાશ: સવારનો તડકો શ્રેષ્ઠ છે. બપોરની સખત ગરમીમાં કોથમીર જલદી કરમાઈ જાય છે.

• ખાસ સૂચના: કોથમીરના બીજ (આખા ધાણા) ને બે ભાગમાં તોડીને વાવવાથી તે જલ્દી ઉગે છે. તેને વારંવાર કાપતા રહો જેથી તે વધુ ઘાટી થાય.વાંઢીયુ બીજ વાવશો તો વધુ કટ મળશે. વાંઢીયુ દેશી બીજ માટે પટેલ એગ્રો 9825229966.