Total Pageviews
ટામેટા , મરચી , રીંગણ જેવા ફળ માં મીઠાસ અને કુદરતી સ્વાદ માટે તેને જરૂરી પોષક તત્વો જે તમારે છોડ દીઠ સાવ નજીવું આપવું જોઈએ એટલે કે સ્પૂન સપ્લીમેન્ટ રૂપે દર 15 દિવસે ફૂલો આવવાનું શરુ થાય ત્યારે આપવું જોઈએ
આ સ્પૂન સપ્લીમેન્ટ ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા, સંપૂર્ણ પાણીમાં ઓગળી જાય તેવા (water-soluble) હોવાથી, તે પાણીમાં પૂરેપૂરું ઓગળી જશે અને ખૂબ જ અસરકારક રીતે કામ કરશે.
૧. સ્પ્રે માટે (પાંદડા પર છંટકાવ)
પાંદડા પોષક તત્વો ઝડપથી શોષી લે છે પાંદડું છોડનું રસોડું છે. ટોમેટો સ્પૂન સપ્લીમેન્ટ 4 ગ્રામ મિશ્રણ, 1 લીટર પાણીમાં ઓગાળીને વહેલી સવારે અથવા મોડી સાંજે આખા છોડ ઉપર છંટકાવ કરો
ક્યારે આપવું: ફૂલો આવવાના અને ફળ બેસવાના મુખ્ય સમયગાળા દરમિયાન દર 10 થી 14 દિવસે એકવાર.
યોગ્ય સમય: માત્ર વહેલી સવારે (સવારે 7:30 પહેલા) અથવા મોડી સાંજે (સાંજે 6:00 પછી) જ સ્પ્રે કરવો. બપોરના કડક તડકામાં ક્યારેય સ્પ્રે ન કરવો, કારણ કે પાણીના ટીપાં નાના કાચ (બિલોરી કાચ) જેવું કામ કરે છે
કેવી રીતે છાંટવું: પાંદડા બરાબર ભીના થાય અને તેના પરથી પાણી ટપકવાનું શરૂ થાય ત્યાં સુધી સ્પ્રે કરો. પાંદડાની નીચેની બાજુએ પણ ખાસ સ્પ્રે કરવાનું ભૂલતા નહીં, કારણ કે ત્યાં આવેલા છોડના છિદ્રો (stomata) પોષક તત્વોને સૌથી ઝડપથી શોષી લે છે.
૨. માટીમાં આપવા માટે ઝારા દ્વારા
જ્યારે કુંડાની માટીમાં અથવા મૂળની આસપાસ સીધું પ્રવાહી ખાતરનું પાણી આપવાનું હોય, ત્યારે પાંદડાના સ્પ્રે કરતાં પ્રતિ લીટર માત્રા ઓછી રાખવી પડે છે, કારણ કે મૂળ ખૂબ મોટા પ્રમાણમાં પાણી અને પોષક તત્વો શોષી લે છે . ટોમેટો સ્પૂન સપ્લીમેન્ટ 2 ગ્રામ મિશ્રણ, 1 લીટર પાણીમાં. ( 20 લીટર પાણીમાં 40 ગ્રામ )
ક્યારે આપવું: જ્યારે છોડ પર વધુ માત્રામાં ફળો બેસવાના શરૂ થાય ત્યારે અઠવાડિયામાં એકવાર.
માટી પહેલાંથી ભેજવાળી હોવી જોઈએ: ખાતરવાળું પાણી આપતા પહેલાં હંમેશા કુંડાની માટી સાદા પાણીથી થોડી ભીની (ભેજવાળી) હોવી જ જોઈએ.
નીચેથી પાણી નીકળે ત્યાં સુધી રેડો: આ મિશ્રણને છોડના થડની આસપાસ સરખી રીતે રેડો, જ્યાં સુધી કુંડાના નીચેના કાણામાંથી થોડા ટીપાં બહાર નીકળતા ન દેખાય. આનાથી આખા મૂળને સરખું પોષણ મળશે
વધુ માહિતી માટે રાજકોટ કિચન ગાર્ડનિંગ કોમ્યુનિટી ફેસબુક અથવા gardening RKGC વહાર્ટશેપ ચેનલમાં જોડાવા 9825229966 ઉપર RKGC લખો
આપણા કિચન ગાર્ડનમાં નાની ચુસીયા જીવાંતને સહેલાઈથી કંટ્રોલ કરવા માટે હવે આવ્યા છે નાના પીળા રંગના ચીપકતા કાર્ડ્સ. આ કાર્ડ માં ગમ લગાડેલો હોય છે અને પીળો કલર એટલે માટે કે કીટક પીળા કલર થી આકર્ષિત થાય છે .આવા પીળા કાર્ડ કુંડાની આસપાસ લગાવવાથી જીણી ઉડતી જીવાત દા.ત. સફેદ માખી તેના પર આકર્ષિત થઈને ચોંટી જાય છે અને છોડ બચી જાય છે. પીળા ચીપચીપા કાર્ડ માટે 9825229766 . આજેજ RKGC કોમ્યુનિટી ફેસબુક પેજ માં જોડાઈ જાવ અને ગાર્ડનિંગ RKGC વોટ્સએપ ચેનલ માં જોડાઈ જાવ 9825229966
આપણે ઘરઆંગણે ઓર્ગનિક ગાર્ડન કે ગ્રો દેશી કરવું હોય તો આપણે શું ભૂલ કરીયે છીએ ?
અલગ અલગ છોડને પોષણ માટે શું જોઈએ તે સમજવું જોઈએ જુદા જુદા છોડને જુદું જુદું સ્પૂન સપ્લીમેન્ટ જોઈએ
ગુલાબ: "ગુલાબને ફક્ત વર્મીકમ્પોસ્ટ ખાતર જ નહીં, યાદ રાખો ગુલાબને ફોસ્ફરસની પણ જરૂર હોય છે.ગુલાબને જોઈએ ગુલાબનું સ્પૂન સપ્લીમેન્ટ જોઈએ
ટામેટા: "ટામેટાંમાં સારા ફળો માટે ખાલી ટેકો આપી દેવાથી નહિ ચાલે તેને પોટેશિયમની પણ જરૂર હોય છે.પોટેશિયમ તમે કેળાના ખાતરમાંથી આપી શકો અથવા તેને જોઈએ ટામેટાનું સ્પૂન સપ્લીમેન્ટ જોઈએ"
લીંબુ: "લીંબુના છોડને પુષ્કળ પ્રમાણમાં મેગ્નેશિયમની જરૂર હોય છે.લીંબુના છોડને લીંબુનું સ્પૂન સપ્લીમેન્ટ જોઈએ "
પાલખ : "પાલખને પોચી ભરભરી જમીન અને વધુ સેન્દ્રીય તત્વ જોઈએ તે માટે તેને વર્મીકમ્પોસ્ટની જરૂર હોય છે."
કેળા: "કેળાના છોડને દર 10 દિવસે બોનમીલ અથવા લીમડાના ખોળની જરૂર હોય છે."
દર ૨ અઠવાડિયે તમારા પ્લાન્ટને સ્પૂન સપ્લીમેન્ટ અને વર્મીકમ્પોસ્ટ ઓર્ગેનિક ખાતર આપો. જો દાણાદાર ખાતર વાપરતા હોય, તો મલ્ચિંગ હટાવીને મૂળની આસપાસ ૨-૩ ચમચી ખાતર નાખી ફરી પાણી આપો. વધુ પડતું નાઇટ્રોજન ન આપો, નહિતર પાંદડા વધશે પણ ફળ આવશે નહીં. જો વેલાવાળા ટામેટાં હોય, તો વધારાની ડાળીઓ (Suckers) તોડી નાખો જેથી હવા અને તડકો છોડના મધ્ય સુધી પહોંચે. જેમ છોડ વધે, તેમ જમીનથી નીચેના ૧૨ ઇંચ સુધીના પાંદડા કાપી નાખો . ટામેટાં જ્યારે પૂરા લાલ અને સહેજ કઠણ હોય ત્યારે ઉતારો.
કન્ટેનરમાં (ગ્રોબેગ ,કુંડા કે પાત્રોમાં) ગાર્ડનિંગ કરવાના ઘણા ફાયદા છે, જે તેને નવા નિશાળીયા માટે પણ ઉત્તમ બનાવે છે:
જગ્યાની અનુકૂળતા : તમારી પાસે મોટું આંગણું ન હોય તો પણ તમે નાની બાલ્કની, ટેરેસ અથવા બારીની પાળી પર ખોરાક ઉગાડી શકો છો.
નિયંત્રણ : તમે માટીની ગુણવત્તા, પાણીનું પ્રમાણ અને સૂર્યપ્રકાશ પર વધુ સારી રીતે નિયંત્રણ રાખી શકો છો.
ગતિશીલતા : જો તડકો ઓછો હોય કે હવામાન બદલાય, તો તમે કુંડાને સરળતાથી એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ ખસેડી શકો છો.
ઓછી મહેનત : જમીન ઉપર ને બદલે કુંડામાં બિનજરૂરી ઘાસ (નિંદામણ) ખૂબ જ ઓછું થાય છે.
જીવાતથી રક્ષણ: જમીનમાં રહેતા કીડાઓ અને જીવાતોથી છોડને બચાવવો કન્ટેનરમાં વધુ સરળ છે.
કિચન ગાર્ડનિંગ માં આપણે જ્યારે જીવાતોની વાત આવે છે ત્યારે આપણે ગભરાઈએ છીએ પરંતુ હેરાન કરતી જીવાતોને જાણી લો અને તેના માટે એક્શન લો. શોષક જીવાતો જેવી કે મોલોમશી અને મીલીબગ સૌથી સામાન્ય છે. તેઓ છોડના રસ ચૂસે છે. પાંદડા ખાનારા ઇયળો પણ ઘણું નુકસાન કરે છે. નિયમિતપણે તમારા છોડની મુલાકાત લો અને નિરીક્ષણ કરો અને જે ક્ષણે તમે તેમાંથી એકને પણ જુઓ, બસ તેને પકડો અને તમારા બગીચા માંથી બહાર ફેંકી દો.
મોટાભાગની જીવાત લસણ અને અજમાની ગંધ સહન કરી શકતી નથી. જીવાતોને દૂર કરવા માટે હળવો સાબુ સ્પ્રે એ સૌથી સરળ ઉકેલ છે જેનો તમે ઉપયોગ કરી શકો છો.
હા, પ્લાન્ટ ની હાઈટ સારી છે. હવે આ બધા તમે ગ્રો બેગ કે મોટા કુંડામાં વાવી શકો, પ્લાન્ટ કરતી વખતે એ કાળજી લેશો કે અત્યારે જેટલું થડ જમીનની બહાર છે તેટલું જ રી પ્લાન્ટ કરો ત્યારે રહેવું જોઈએ અને હા ચોપ્યા પછી માટીને ચારે તરફ દબાવી દેવી જોઈએ, હળવું પાણી આપી રોજ ભેજ જળવાય રહે તે ધ્યાન આપશો,
Happy Joy of Gardening
- કવચ નેચરલ પ્રોડક્ટ્ છે જે નીમ માંથી બનેલ છે.
- કવચમાં ૧૦,૦૦૦ ppm એઝડીરેકટીન છે
- કવચ બેસ્ટ ઇન્સેક્ટ રીપેલન્ટ છે.
- કવચથી જીવાતો પ્રતીકારકતા કેળવી શક્તિ નથી.
- કવચ ૨ મિલી/લીટર પુરતું છે. પેકિંગનો ૧ પંપ = ૨ મિલી
- કવચ દર ૧૫ દિવસે વાપરો.
- કવચની બોટલને હલાવી ૧ પંપ = ૨ મિલી નિકાલો

- સર્વોત્તમ એટલે ઉત્તમ NPK અને જરૂરી ન્યુટ્રીયન્ટનું અજોડ મિશ્રણ,
- સર્વોત્તમના છંટકાવથી છોડના પાન, ફૂલ અને ફળની ગુણવત્તાને લીધે છોડનો સર્વાંગી વિકાસ થાય છે.
- સર્વોત્તમ એટલે દરેક પ્રકારના છોડ માટે જરૂરી પોષણ
- સર્વોત્તમ ૨ મિલી/ લીટર પુરતું છે , બોટલનો એક પંપ = ૨ મિલી
- સર્વોત્તમ વાપરતા પહેલા બોટલને હલાવો.
- પૃનીંગ સીકેટ્રર pruning secateur
- ટ્રાન્સપ્લાન્ટર transplanting tool
- વીડર weeding tool
- ખુરપા khurpa
ઓર્ગેનિક ગાર્ડનિંગનો ઉદ્દેશ્ય એવી સર્વગ્રાહી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને ખોરાક પેદા કરવાનો છે જે પર્યાવરણ પરની અસર ઘટાડે અને સમગ્ર જીવસૃષ્ટિના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે.
ખેડાણ વિનાની અથવા ઓછી ખેડાણ વાળી જમીન તૈયાર કરવી (No-till/low-till)
કવર ક્રોપ્સ (જમીન ઢાંકતા પાક) અને પાકની ફેરબદલી
જૈવિક રીતે મેળવેલા ખાતરો
કમ્પોસ્ટ (ખાતર)
બાયોચાર (Biochar)
ઉપયોગી જીવજંતુઓ
સાથે રોપણી (Companion planting)
સોઈલ પ્રોબાયોટિક્સ (માટીના ફાયદાકારક બેક્ટેરિયા)
ચોક્કસ થશે , આ ત્રણેય પાક એક જ પરિવારના છે અને તેમને ઉગાડવાની રીત ઘણી ખરી સમાન છે. તેઓ ઠંડી ઋતુના પાક છે અને તંદુરસ્ત આહાર માટે ઉત્તમ માનવામાં આવે છે.દવા વગર પકવવા તમે ઘર આંગણે ઉગાડો
ચોમાસામાં અને શિયાળા પહેલા બીજ વાવો જેથી શિયાળાની શરૂઆતમાં લણણી કરી શકાય.ઠંડકથી તેમનો સ્વાદ વધુ મીઠો બને છે. બીજથી અડધો ઈંચ ઊંડા વાવો.
માટીમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં કમ્પોસ્ટ અથવા જૂનું છાણિયું ખાતર ઉમેરો.
તેમને નાઈટ્રોજન યુક્ત ખાતર વધુ ગમે છે. જો પાંદડા પીળા પડવા લાગે, તો પ્રવાહી ઓર્ગેનિક ખાતરનો ઉપયોગ કરો.
દરેક છોડ વચ્ચે 12 થી 18 ઈંચનું અંતર રાખો. તેમને ફેલાવા માટે પૂરતી જગ્યા જોઈએ છે.
ભેજ: માટીમાં સતત ભેજ જાળવો, પણ પાણી ભરાવા ન દો. માટી સુકાઈ જાય તો છોડમાં 'બટનિંગ' (નાના ફૂલ આવવાની) સમસ્યા થઈ શકે છે.
મલ્ચિંગ: માટીની આસપાસ સૂકું ઘાસ કે પાંદડા પાથરો (mulching) જેથી ભેજ જળવાઈ રહે અને નીંદણ ઓછું થાય.
ઈયળ: આ પાકોમાં લીલી ઈયળો પાંદડા ખાઈ જાય છે. તેનાથી બચવા માટે 'રો કવર' (જાળી) નો ઉપયોગ કરવો શ્રેષ્ઠ છે.
કુદરતી ઉપાય તરીકે લીમડાના તેલ (Neem Oil) નો છંટકાવ કરી શકાય.
બ્રોકોલી: જ્યારે વચ્ચેનું ફૂલ ઘટ્ટ અને સખત થાય (કળીઓ ખુલે તે પહેલા) ત્યારે કાપી લો. મુખ્ય ફૂલ કાપ્યા પછી બાજુમાંથી નાની ડાળીઓ (side shoots) આવતી રહેશે.
ફ્લાવર: જ્યારે ફૂલ સફેદ અને સખત હોય ત્યારે લણણી કરો.
કોબીજ: જ્યારે કોબીજનું માથું (head) દબાવતા સખત લાગે ત્યારે તેને કાપી લો.
આજેજ RKGC કોમ્યુનિટી ફેસબુક પેજ માં જોડાઈ જાવ અને ગાર્ડનિંગ RKGC વોટ્સએપ ચેનલ માં જોડાઈ જાવ 9825229966
કુંડું: ઓછામાં ઓછો ૨૦ ઇંચનો વ્યાસ ધરાવતું અને તળિયે કાણાંવાળું મોટું કુંડું વાપરો.
માટી: પોચી અને સારી રીતે પાણી નિતારી શકે તેવી માટી (પોટિંગ મિક્સ) વાપરો.
ટ્રે: વધારાનું પાણી એકઠું કરવા માટે કુંડાની નીચે ટ્રે રાખો.
જાત: 'ડિટરમિનેટ' (Determinate) એટલે કે નાના છોડ પસંદ કરો. ચેરી ટામેટાં કુંડામાં સારા થાય છે. ઊંચી જાતો માટે લાકડીનો ટેકો આપવો પડી શકે છે.
સૂર્યપ્રકાશ: એક કુંડામાં એક જ છોડ રોપો અને તેને દિવસમાં ઓછામાં ઓછા ૬ કલાક તડકો મળે તે રીતે રાખો.
તમારા બગીચાની માટીને ખરેખર શેની જરૂર છે તે સમજવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે? શું તમે કમ્પોસ્ટ (compost), ટોપસોઈલ (topsoil) અને રેઝ્ડ બેડ મિક્સ (raised bed mixes) વચ્ચે મૂંઝવણમાં છો? તમે તંદુરસ્ત છોડ ઉગાડવા અને કુદરતી રીતે તમારા બગીચાને સુધારવા માટે માટીના સરળ અને પાયાના નિયમો સમજી લો
ટોપસોઈલ, કમ્પોસ્ટ અને રેઝ્ડ બેડ સોઈલ વચ્ચેનો તફાવત સમજો: તમારી જરૂરિયાત મુજબ સાચી માટી પસંદ કરો.
રેઝ્ડ બેડ અથવા જમીન પરના બગીચા માટે ફળદ્રુપ માટી બનાવતા શીખો: લાંબા ગાળાના ફાયદા માટે માટીનું બંધારણ સુધારો.
શ્રેષ્ઠ પરિણામો માટે કમ્પોસ્ટ કેવી રીતે અને ક્યારે ઉમેરવું તે જાણો: ખાતરનો સાચો ઉપયોગ કરવાની રીત.
પેકેટમાં મળતી માટી ખરીદવી ટાળો: તમારા પૈસા અને મહેનત બચાવો.
આપણે હોંશે હોંશે કિચન ગાર્ડનિંગ શરુ કરીયે છીએ પણ
ઘણી વખત ખોટી સોશિયલ મીડિયાની માહિતીના આધારે અથવાતો
સાચા માર્ગદર્શન વગર ઘણી વખત નિષ્ફળતા મળે છે એટલે
ચાલો વિચારીયે કે આપણી ક્યાં ક્યાં ભૂલો થાય છે .
ભૂલ ૭:
બગીચાનું રક્ષણ ન કરવું: ખિસકોલી કે ચુસીયા જીવાતો આખા બગીચાને નુકશાન કરી શકે છે.તેના બદલે શું કરવું: આખા કુંડાની ફરતે ઇન્સેક્ટ નેટ જેવી સુરક્ષા પહેલેથી જ તૈયાર રાખો.
ભૂલ ૮:
બારી પાસે બીજ ઉગાડવા (યોગ્ય પ્રકાશ વગર): બારીમાંથી આવતો તડકો પૂરતો નથી હોતો, જેનાથી છોડ નબળા અને પાતળા ઉગે છે.તેના બદલે શું કરવું: બાલ્કની કે રવેશમાં ઉગાડો.
ભૂલ ૯:
બીમાર છોડને રહેવા દેવા : ઘણા લોકો દયા ખાઈને બીમાર છોડને બગીચામાં રહેવા દે છે,
જે આખા બગીચામાં બીમારી ફેલાવે છે.તેના બદલે શું કરવું: નબળા છોડ દૂર કરવા નવા તંદુરસ્ત છોડ લગાડવા .
ભૂલ ૧૦:
ઉપરથી પાણી આપવું (Overhead Watering): છોડના પાંદડા પર ઉપરથી પાણી નાખવાથી ફૂગ (fungus) અને અન્ય રોગો થવાની શક્યતા વધી જાય છે.તેના બદલે શું કરવું: છોડના મૂળમાં જ પાણી આપો આજેજ RKGC કોમ્યુનિટી ફેસબુક પેજ માં જોડાઈ જાવ અને ગાર્ડનિંગ RKGC વોટ્સએપ ચેનલ માં જોડાઈ જાવ 9825229966
આપણે હોંશે હોંશે કિચન ગાર્ડનિંગ શરુ કરીયે છીએ પણ ઘણી વખત ખોટી સોશિયલ મીડિયાની માહિતીના આધારે અથવાતો સાચા માર્ગદર્શન વગર ઘણી વખત નિષ્ફળતા મળે છે એટલે ચાલો વિચારીયે કે આપણી ક્યાં ક્યાં ભૂલો થાય છે .
ભૂલ ૪:
સસ્તી વસ્તુઓ ખરીદવી: સસ્તી માટી, બીજ કે કુંડ કે ગ્રોબેગ ક્યારીઓ (beds) લાંબો સમય ટકતા નથી અને તમારે ફરીથી પૈસા ખર્ચવા પડે છે.તેના બદલે શું કરવું:સર્ટિફાઈડ ગાર્ડન સેન્ટર એગ્રોનોમીસ્ટ નો સંપર્ક કરવો .
ભૂલ ૫:
ગભરાઈને જંતુનાશકોનો ઉપયોગ કરવો: બગીચામાં જીવાત દેખાતા જ લોકો કેમિકલ છાંટવા લાગે છે, જે ઉપયોગી જીવાતો (જેમ કે મધમાખી) ને પણ મારી નાખે છે.તેના બદલે શું કરવું: તમારા બગીચાને એક આખી ઇકોસિસ્ટમ તરીકે જુઓ અને કેમિકલ મુક્ત ઓર્ગેનિક પદ્ધતિઓ અપનાવો.
ભૂલ ૬:















Photo courtesy : google Image